Trong khuôn khổ Diễn đàn doanh nhân Việt Kiều Châu Âu lần thứ 4 diễn ra tại Berlin (CHLB Đức), lần đầu tiên Bộ Công Thương tổ chức trao giải thưởng vinh danh 42 doanh nhân Việt Nam tiêu biểu tại khu vực Châu Âu. Giải thưởng này được ban hành theo Quyết định 1249 của Bộ Công Thương, nhằm thực hiện Nghị quyết số 36 của Bộ Chính trị về công tác với người Việt Nam ở nước ngoài, và là một trong những nội dung của Chương trình Thương hiệu quốc gia. Đây được xem là một điểm nhấn nhằm lôi cuốn khối doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (DN Việt kiều) hướng về tổ quốc góp phần phát triển nền công thương nước nhà.

Hiện có gần 3 triệu người Việt Nam đang sinh sống ở gần 90 nước và vùng lãnh thổ, trong đó hơn 80% ở các nước công nghiệp phát triển, phần đông bà con ngày càng ổn định cuộc sống và hòa nhập vào xã hội nơi cư trú, có vị trí nhất định trong đời sống kinh tế, chính trị - xã hội ở nước sở tại, có tác động ở mức độ khác nhau tới mối quan hệ giữa các nước đó với Việt Nam. Bên cạnh đó, trong những năm qua hàng trăm nghìn người Việt Nam ra nước ngoài lao động, học tập, tu nghiệp, đoàn tụ gia đình, hình thành các cộng đồng người Việt Nam tại một số địa bàn mới. Từ đó, khối doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (DN Việt kiều) đã hình thành.

Nhiều DN Việt kiều có tiềm lực kinh tế, tiếp cận kỹ năng quản lý tiên tiến, có mối quan hệ với nhiều DN, tổ chức kinh tế bản xứ và quốc tế, có khả năng tìm kiếm đối tác và làm cầu nối với các DN, tổ chức kinh tế trong nước, thành đạt trên nhiều lĩnh vực góp phần vào hoạt động kinh tế của địa bàn sở tại. Và dường như ai cũng hướng về tổ quốc, muốn đóng góp xây dựng quê hương.

Do đó, việc lôi cuốn khối DN này vào việc phát triển thương mại nước nhà, đồng thời góp phần tăng cường quan hệ kinh tế - thương mại giữa nước ta với cộng đồng kinh tế quốc tế, vừa là yêu cầu trước mắt vừa là vấn đề chiến lược trong sự nghiệp hội nhập và phát triển.

Tháng 8/2009, Đại hội thành lập Hiệp hội doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài đã được thành lập diễn ra tại Hà Nội...Đã có nhiều DN Việt kiều góp phần vào phát triển nền công thương nước nhà mà tiêu biểu là 42 doanh nhân Việt kiều ở khu vực Châu Âu vừa được vinh danh lần đầu tiên.

Tuy vậy, do nhiều lý do việc làm này chưa đạt kết quả như mong muốn, chưa tương xứng với tiềm năng của Khối DN này, bởi chưa có những chính sách, các giải pháp cũng như chưa có sự phối hợp giữa các bộ, ngành liên quan, hiệp hội ngành hàng, cộng đồng DN Việt Nam.

Vậy phải tính đến giải pháp nào?

Nhà nước cần thỏa thuận với các nước hữu quan về khuôn khổ pháp lý để các DN Việt kiều ổn định sản xuất, kinh doanh và bảo vệ quyền lợi chính đáng của họ theo luật pháp, công ước và thông lệ quốc tế, xây dựng cuộc sống ổn định, thành đạt, tạo lòng tin với nước sở tại. Chủ trương đó phải sớm được cụ thể hoá bằng các chính sách đồng bộ, đặc biệt là các cơ chế về thương mại - tài chính - tiền tệ - kiều hối - nhà đất - giá cả dịch vụ...

Các cơ quan hữu quan trong nước trực tiếp hoặc thông qua Hiệp hội doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài, tạo mọi cơ hội, bằng các phương tiện, một mặt động viên họ nêu cao khơi dậy tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc, có nhiều sáng kiến, vận động đồng nghiệp hướng về đất mẹ, chung tay vì sự thịnh vượng của nước nhà. Mặt khác giúp họ nắm bắt pháp luật, tình hình kinh tế đất nước, cơ hội đầu tư, hiểu đúng chính sách, yên tâm làm ăn lâu dài; tổ chức thu thập ý kiến của Khối DN này trước khi ban hành các văn bản pháp quy, chính sách có liên quan tới đối tượng này, đồng thời tiếp thu ý kiến, thăm dò nguyện vọng của họ để tiếp tục tạo môi trường hoạt động ngày càng tốt hơn.

Khuyến khích họ trực tiếp thực hiện hoặc thông qua người thân trong nước thực hiện việc đầu tư vào việc phát triển hạ tầng công nghiệp, thương mại, tổ chức sản xuất, chế biến, gia công hàng xuất khẩu (XK), nhất là những hàng dùng nguyên liệu nội địa, thu hút nhiều nhân lực tại chỗ; tổ chức thu gom hàng để xuất khẩu.

Tạo điều kiện cho họ trực tiếp hoặc thông qua người bản địa làm dịch vụ giới thiệu hàng Việt Nam, làm đại lý tiếp nhận hàng hóa Việt Nam tiêu thụ ở nước ngoài, làm nhân mối giúp các DN trong nước tiếp cận với các kênh phân phối tại đó.

Giới thiệu hàng XK để họ trực tiếp hoặc giới thiệu đầu mối nước ngoài cần nhập khẩu (NK). Đặt ra yêu cầu nhập khẩu, để họ giới thiệu nguồn hàng hoặc trực tiếp là khách bán hàng tin cậy.

Tranh thủ họ tư vấn những luật lệ, quy định, tập quán thương mại của nền kinh tế sở tại, cảnh báo các rào cản thương mại, giúp thẩm tra năng lực của DN nước ngoài để các DN trong nước không bị bất ngờ, tránh rủi ro, giải quyết tranh chấp.

Tạo điều kiện cho họ tham gia các sự kiện xúc tiến thương mại của Việt Nam tổ chức ở ngoài nước như Hội chợ triển lãm, Diễn đàn kinh tế, "Ngày Việt Nam", tiếp xúc với đồng nghiệp, các tổ chức kinh tế, các nhà quản lý của Việt Nam đang hiện diện ở đó.

Khi mời các nhà nhập khẩu nước ngoài vào Việt Nam, cần chọn những DN Việt kiều có tín nhiệm, cung cấp các dịch vụ hỗ trợ để họ tìm hiểu đối tác, khảo sát môi trường kinh doanh, thăm cơ sở sản xuất, tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại khác ở trong nước.

Tiếp tục theo dõi hoạt động của khối DN này ở khắp các nước và vùng lãnh thổ, chọn ra các tên tuổi tiêu biểu để khen thưởng hàng năm theo Quy chế 1294 nói trên.

Công tác đối với khối DN Việt kiều trước hết và chủ yếu là trách nhiệm của các bộ ngành có liên quan, các Hiệp hội ngành hàng và của cộng đồng DN Việt Nam. Các cơ quan đại diện thương mại Việt Nam tại nước ngoài cần coi công tác đối với DN Việt kiều là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Các tổ chức thuộc hệ thống xúc tiến thương mại cả nước, trong đó Cục Xúc tiến thương mại làm đầu mối, có trách nhiệm mở rộng nội dung hoạt động để đổi mới và nâng hiệu quả trong lĩnh vực này.

Nguồn: Cục xúc tiến thương mại